Spekülasyon – Manipülasyon
Eklenme Tarihi : 25 Mayıs 2015
Kategori : Haberler

 

Manipülasyonla spekülasyon genelde birbirine karıştırılan kavramlardır. SPK mevzuatına göre manipülasyon yapmak suçtur.

 

 

Spekülasyon kısaca fiyat hareketi demektir. Manipülasyon ise fiyatların  belirlemesine yönelik sürecin kasıtlı olarak engellenmesidir.

Geçtiğimiz hafta Financial Times 6 büyük bankanın cezalandırıldığını yazmıştı.

Citigroup, JP Morgan Chase, Barclays , Royal Bank of Scotland  ve UBS küresel döviz piyasalarında manipülasyon yaptıklarına ilişkin suçlamalarını kabul etti.

Citigroup 2.29 milyar dolar, J.P.Morgan 1.9 milyar dolar , Royal Bank of Scotland 1.3 milyar dolar, UBS 1.14 milyar dolar ceza ödedi.

 

UBS, iki yıl önce de aynı nedenle 1,5 milyar dolarlık ceza ödemek zorunda kalmıştı. İngiliz bankası Barclays de benzer usulsüzlükler nedeniyle 453 milyon dolar ceza kesilmişti.

Bank of America’nın ayrı bir soruşturma kapsamında Fed’e 205 milyar dolar uzlaşma bedeli ödeyeceği açıklandı.

Uluslararası bankalar, küresel döviz piyasaları ve faiz oranlarında yaptıkları yolsuzluklar nedeniyle şimdiye kadar 9 milyar dolar ceza ödemek zorunda kaldı.

 

Döviz piyasasında manipülasyon yapıp bu kadar yüksek ceza alan kurumlar acaba ne kadar kazandılar? Döviz piyasasında manipülasyon yapmak bu kadar kolay mı?

 

Manipülasyon yapmak için bazen büyük bazen de küçük sermayeler yeterli oluyor. Özellikle ABD ve İngiltere borsalarında manipülasyon yapmak ülkemize göre daha kolay olduğunu belirteyim. Ülkemizde Borsa İstanbul’da manipülasyon yapmak birkaç milyon ile mümkündür.

Ülkemizde son günlerde patates fiyatlarında manipülasyon yapıldığı basında yer alıyor.

Düzenli piyasalarda manipülasyon boyutu belirlenebilirken düzensiz piyasalarda belirlenmesi nerdeyse imkansızdır.

Piyasada 1 milyon hissesi olan bir şirketin hisselerinin yüksek oranını elinde bulunduran kişinin maliyeti ortalama belirlidir. Fiyatları yükselteceği yada düşüreceği seviye de belirlidir. Küçük  rakamlar dahilinde bütün herşeyi hesaplamak mümkündür.

Düzensiz olan özellikle gıda fiyatlarında rakamlar belirli olmazken manipülasyon yapan grubun kazancı sermaye piyasalarına göre çok daha yüksek rakamlar olacaktır. Bu günlerde konuşulan patatesin yanına  yıl içinde fıstık ve ceviz  içinde yapılacağını duyumunu aldım.

G. Soros bu piyasanın en büyüklerindedir. 90’lı yıllarda İngiltere MB karşın aldığı pozisyon ile milyon dolarlar kazandığını biliyoruz.

Türk Lirası gibi egzotik para birimlerinde manipülasyon yapılabilir. Major veya minör para birimlerinde ise manipülasyon yapmak ise nerdeyse imkansızdır. Fakat ceza alan banklarının belirli şekilde organize olarak bu para birimlerinde fiyatlara müdahele ettiğini artık biliyoruz.

Son 1 yıldır düşen petrol fiyatlarında da manipülasyon yapıldığını söyleyebilirim.

Türkiye’de birçok hisselerde manipülasyon yapılması sonucu elde edilen kazanç ortalama 4 milyon ile 20 milyon arası değişebiliyor. Bu rakam şirketlere göre değişebiliyor.

ABD ise bu rakam bazen 500 milyon dolara kadar yükselebiliyor. 2009  mayıs ayında 0,98 dolar olan AIG hisseleri Haziran 2009’da sermaye artırak 13 dolar seviyesinden fiyatlanmıştı. Bugün hisseler 60 dolar seviyesindedir.

2000 yılında 90 dolar seviyesinde olan Fannie Mae hisseleri 2008 yılında 0,78 dolara kadar gerileyerek iflas ettiğini duyurmuştu.

ABD’de Enron Skandalı ise en büyük manipülasyonlardan biridir. Enron hisseleri  sadece 7 ay içinde hisse başı 80 dolar değer kaybetmişti. 17,3 milyon hissesi olan bir şirket için kolay bir işlem olduğunu tahmin ediyorum.

Türkiye’de yüzlerce şirket için manipülasyon  yapıldığını grafiklerini açarak görebiliriz. Ne kadar büyük fonunuz olsa bile işlem hacmi yüksek yani ana tahtalar harici şirket hisselerinde yatırım yapılmasını önermiyorum. Eğer birşeyler duymuş iseniz de canınızı yakacak boyutta riske girmeyiniz. Sermayesi 1 piyasa değeri 4 olan şirketlerde ava giderken avlanmayınız.

 

 

All material presented herein is believed to be reliable but we cannot attest to its accuracy. Opinions expressed in these reports may change without prior notice. Alper Korkmaz and/or the staffs may or may not have investments in any funds cited above as well as economic interest. Alper Korkmaz can be reached at alper@alperkorkmaz.com

Trading foreign exchange on margin carries a high level of risk, and may not be suitable for all investors. The high degree of leverage can work against you as well as for you. Before deciding to trade foreign exchange you should carefully consider your investment objectives, level of experience, and risk appetite. The possibility exists that you could sustain a loss of some or all of your initial investment and therefore you should not invest money that you cannot afford to lose. You should be aware of all the risks associated with foreign exchange trading, and seek advice from an independent financial advisor if you have any doubts. Please read full risk warning.