Petrol fiyatları neye göre belirleniyor
Eklenme Tarihi : 3 Mart 2015
Kategori : Yatırım

-Faizler Neden Düşüyor?

-Dolar Faizleri Yükselirse Ne Olur?

-Dolar ve Sarı Metal İlişkisi

-Petrol Fiyatları

-Petrol fiyatları neye göre belirleniyor?

-Petrol’de Manipülasyon Mümkün mü?

-Dolar Faizleri Yükselirse Petrol Fiyatları Ne olur?

 

 

2015 başından beridir 21 ülkenin Merkez Bankaları faizleri düşürdü. Bu ülkeler Çin, Özbekistan, Romanya, İsviçre, Hindistan, Mısır, Peru, Türkiye, Kanada, Avrupa Merkez Bankası, Pakistan, Singapur, Arnavutluk, Rusya, Avustralya, Çin, Danimarka, İsveç, Endonezya, Botsvana ve İsrail’dir.

Aksine ABD merkez Bankası FED faizleri yükseltmek istiyor. Dolaysıyla yatırımcılar ABD Doları alıp diğer para birimlerini satıyorlar.

Türkiye’de 2015 başında Dolar/ Türk Lirası 2,32 seviyesinde iken bugün 2,54 seviyesinden alıcı buluyor. Tahminlerime göre kısa sürede 2,75 hatta 3ü bile görebiliriz.

2014 Başında dolar/TL 2,15 seviyesinde idi.

Özet bir hesap yapalım. 2014 Başında 1dolar maliyetli 1 milyon adet ürünü aralık 2014’de ödemek üzere  satın bir kuruluş mallarını %25 kar ile satmaya başladığını varsayalım.

Her ürünü 1,25 dolara satacak. Fakat Türkiye’de TL üzerinden satması gerekmektedir. Ürünün satış fiyatı 1,25*2,15 (ocak 2014 dolar/tl kuru) = 2,69 tldir.

Bütün mallarını aralık 2014 başında satan kuruluşun eline TL olarak 2 milyon 690 bin tl geçmiştir. Ödeme yapacağı miktar 1 milyon dolar olup aralık 2014 sonunda 2 milyon 320 bin tl ‘dir. Yani işletme net 370 bin tl kar elde etmiştir. Fakat dolar kuru aralık 2014 sonunda 2,32 değilde 2,1 olmuş olsa idi 580 bin tl kar elde etmiş olacaktı.

Burayı bir kere daha özetleyelim. Dolar kurunun yükselmesi işletmeleri büyük zarar elde etmesine sebep veriyor. Dolar an itibarı ile 2,54 seviyesindedir. Aynı işletme aynı ürünü aynı fiyattan satması durumunda büyük zarar elde etmek için adım atmış olacaktır. Hali ile işletme ürün fiyatlarını yükseltmek yada ürün satışı için giderleri azaltmak durumundadır. Bu durumdan birincisi olan fiyatları yükseltir ise enflasyon yükselecek ikinci durumu seçerse işsizlik artacaktır.

Dolar kurunun yükselmesi başlı başına bir sorun değil etkileri milyon ihtimal olan bir büyük sorundur.

Tüm bu gelişmelerin ışığında değer kaybeden petrol fiyatları, Avrupa’da Yunanistan ve kamu maliyesi krizi ve Çin’in büyüm rakamları ilerleyen sürede krizin boyutunu derinleştirecektir.

Bu gelişmeler sonucunda ilk darbe alacak sektör ‘’Sigorta ve aracı finans kuruluşları’’ olacaktır.

2008 krizinde Lehman Brothers, Fannie Mae, Freddie Mac , dev sigorta şirketi AIG, ve yüze yakın küçük yerel bankalar… Bunların en büyükleri arasında  Bear Stearns’e 2008’de 1 milyar dolara JP Morgan’a satıldı. Bankanın değeri 2008 başında 32 milyar dolar idi. Merrill Lynch , ABD borsasının %20’ini elinde bulunduruyor. 2008de Bank Of America tarafından 50 milyar dolara satın alındı.

Şu anda  ABD’li Citigrup 100 milyar dolar, AlmanDeutsche Bank 55 milyar Euro ( 60 milyar dolar) ,İngiliz  RBS 25 milyar sterlin ( 38 milyar dolar) sermayeye ihtiyaç duyuyorlar.

Faizler Neden Düşüyor?

Merkez Bankaları faizleri 2 sebep ile düşürüyor. Siyasi veya ekonomik riskleri önlemek için.

Siyasi nedenlerle düşürülen faizler misli ile ekonomiye büyük zarar vermektedir. Bu bizim konumuz değildir. Türkiye’de alınan faiz indirim kararı siyasidir. Bunun geri dönüşü yukarda açıklamaya çalıştığım şekilde olması yüksektir.

Ekonomik riskler her ülkeye göre değişebilir. Enflasyon, yatırım çekmek , yatırımları korumak, ekonomik teşvik vb. şeklinde olabilir.

Bizim ilgilenmemiz gereken nokta FED’in ( ABD Merkez Bankası) faiz artırım sürecine girmiş olmasıdır. Bugün ABD 2 yıllık faizleri 0,67, 10 yıllık faizleri 2 seviyesindedir. Yani ABD 10 yıllık borçlanmaya çalıştığında %2 , 2 yıldan kısa vadeli borçlanmada 0,67 faizleri uyguluyor. Bu noktayı biraz daha açar isek ABD ekonomisine para girişleri ilerleyen sürede artacaktır.

ABD doları son 2 yılda tüm para birimleri karşısında değer kazanmıştır. Değer kazanmaya da devam edecektir.

Sermaye piyasasında olan yatırımcılar düşük riski tercih etmeye başladıklarında faizleri düşük olsa bile güvenli ülkelere yatırım yapmak isteyecektir. ABD yatırım yapılacak ülkelerin başında gelmektedir. Avrupa ve İngiltere ekonomileri de yatırım güveni yüksek olmalarına rağmen  faizleri şu günlerde dolar faizlerinden düşüktür. Bu nedenle yatırımcılar Euro satıp Dolar almaktadır.

Avrupa’da yıl içinde faizleri düşürdü. Bu düşürmenin ana sebebi Avrupa içinde yer alan işletmelerin nakit sorunlarını çözüme kavuşturmak içindir.

Dolar Faizleri Yükselirse Ne Olur?

ABD dolarının değerinin yükselmesinin altında faizlerin yükseliş ihtimali vardır. Euro, dolar karşısında son 1 yılda %18 değer kaybetmiştir. İngiliz Sterlini  ise %8 değer kaybetmiştir.

Türk Lirası %13 , Brezilya Reali %24, Rus Rublesi %70, Çin Yuanı %2 oranında ABD doları karşısında değer kaybetmiştir.

Bu değer kayıpları ilerleyen sürede artış gösterebilir.

Dolar ve Sarı Metal İlişkisi

ABD dolarının değer kazanması , altın fiyatlarında dalgalanmaya neden olmuştur.  Altın fiyatları son 12 ayda %11 yani 146 dolar değer kaybetmiştir.  Euro karşısında ise %10 yani 92 euro değer kazanmıştır.

ABD Merkez Bankası ( FED) faizleri artırdığında altın fiyatları kısa süreli değer kaybetmesi beklenilmektedir. Daha düşük fiyatlar üretici firmaları tehdit ettiği için arz-talep sorunu ortaya çıkacak fiyatlar kısa sürede yaşadığı kaybı telafi edecektir.

Petrol Fiyatları

Petrol fiyatları son 1,5 yıldır değer kaybediyor. Petrolde kazanç oranının yüksek olması nedeniyle siyasi dengelere göre değerlendiğini belirtelim.

Öncelikle şunu iyi bilmeliyiz. Petrol fiyatları neye göre belirleniyor?

 

Atlantik havzasında üretim yapan petrol şirketlerinin Brent gösterge fiyatına baz oluşturacak satış fiyatı bilgileri, petrol fiyatlama işlemlerini yapan emtia ve mali piyasa bilgi sağlayıcısı Platt şirketine aktarılıyor ve Platt bu bilgilerden referans fiyatı hesaplayarak ilgili borsalara iletiyor. Platt ayrıca Brent kontratlarının ‘saklayıcı’ kuruluşu olma görevini yerine getiriyor. Petrol ticaretiyle uğraşan Avrupa’da Oil Trading, ABD’de Prime International Trading şirketleri, yıl içerisinde çeşitli zamanlarda göstergelerin piyasada gözlemlenen gerçek işlemlerden saptığı şüphesiyle ABD ve Avrupa’daki düzenleyici kurumlara şikâyetlerde bulundular. Şikâyetler sonucunda, Royal Dutch Shell, BP ve Norveçli Statoil şirketleri hakkında, Brent petrol fiyatlarının manipüle edilmesi yönünde birlikte hareket ederek yanlış bilgi sağladıkları iddiasıyla soruşturma açıldı. ( basından)

 

Petrol’de Manipülasyon Mümkün mü?

Petrol fiyatlarında kısa süreli manipülasyon mümkündür.   Uzun dönemli fiyatları manipüle etmek yüksek sermaye ile mümkündür. Geçtiğimiz yıl içinde S.Arabistan ABD kaya gazına karşın petrol’de fiyatları düşürmek istedi. ABD Ham petrolü için 92 dolar Brent tipi petrol 105 dolardan operasyon başladı. ABD’de kaya gazı çıkartım maliyetleri 35 dolardan – 80 dolara kadar yükselebiliyor. Yüksek maliyetler ABD kaya gazının çıkartım oranını düşürecek bu şekilde petrolden gelir elde eden S.Arabistan gibi ülkeler bu tehditi ortadan kaldıracaklardı. Kısa süreli operasyon için İsviçre hesapları kullanıldı.

 

ABD ham petrolü için 72 dolar Brent petrol için 74 dolar hedefleniyordu. Fakar Rusya’ya ambargonun ağırlaştırılmış olması bu operasyon yapanların işine engel oldu. Fiyatlar kısa sürede ABD ham petrolü 72 dolardan 42 dolara , Brent Petrol 74 dolardan 45 dolara kadar düştü.

Uzun dönemli fiyat hareketleri dünya ekonomisi için büyük sorunlar ortaya çıkardı. Rusya, Norveç, Venezüella başta olmak üzere birçok petrol satan ülke  büyük zarar elde ettiler. BP ,Chevron gibi dev enerji şirketleri yatırımlardan vazgeçti yada yatırım yaptığı alanları yok pahasına sattı.

 

Petrol fiyatlarının %45 oranında değer kaybetmesi İran’a büyük zarar vermiştir. Brent petrol 105 dolar seviyesinde iken cari açık fazlası veren ülke bugünlerde hem düşük fiyatlar hemde rakiplerinin fiyat indirimleri ile karşı karşıyadır. İran ambargo nedeniyle üretimi artıramıyor. Artırmış olsa bile alıcı olan Çin-G.Kore-Hindistan-Japonya’nın ekonomik sorunları ile sadece stok yapmış olacaktır.

 

Dolar Faizleri Yükselirse Petrol Fiyatları Ne olur?

 

ABD faizleri yükseltir ise diğer ülkelerden sermaye çıkışları hızlanacaktır. Bu çıkışlar ile her ülke kendi içinde sermaye arayışına girip faizleri yeniden yükseltmek için ekonomik teşvik vermeye başlayabilir. Yada başka yöntemler ile likidite sorununu çözecektir. Fakat Avrupa’da devam eden finansal kriz ve Çin’de alarm veren daha küçük ekonomi modeli sermayenin maliyetini yükseltecektir.  Bu nedenle ekonomiler küçülülecektir. ABD faizleri artırmadan önce petrol fiyatları Ham petrol 70 dolar, Brent petrol 75 dolar seviyesine yükselirse ekonomik krizin şiddetine göre fiyatlar dar bir alanda dalgalanmaya başlayacaktır. Daha az Petrol ihtiyacı olan ülkeler ile dolar ihtiyacı olan petrol üreten ülkeler arasındaki risk oranı bu fiyatları belirleyecektir.

 

Bu süre içinde ABD’nin dev enerji şirketleri kaya gazından fazla gelir elde etmek için fiyatları yükseltmek isteyecektir. ABD’nin faizleri artırması ile sermaye ihtiyacı azalacaktır. Fakat ABD bu hafta içi açıklanacak işsizlik ve diğer verileri görmeden riske girmeyecektir. Benim tahminime göre ABD 2016 haziran öncesi faizleri artırmayacaktır. Fakat ABD verileri bir süre daha faizler yükselmesi gerekiyor yönünde açıklanacaktır.

 

 

Haftalık Döviz-Emtia ve Endeks Analizi | Alper Korkmaz - 3 Mart 2015 19:38

[...] Petrol fiyatları neye göre belirleniyor [...]

Petrolün fiyatı nasıl oluşuyor | Alper Korkmaz - 3 Mart 2015 15:42

[...] -Petrol fiyatları neye göre belirleniyor? [...]

All material presented herein is believed to be reliable but we cannot attest to its accuracy. Opinions expressed in these reports may change without prior notice. Alper Korkmaz and/or the staffs may or may not have investments in any funds cited above as well as economic interest. Alper Korkmaz can be reached at alper@alperkorkmaz.com

Trading foreign exchange on margin carries a high level of risk, and may not be suitable for all investors. The high degree of leverage can work against you as well as for you. Before deciding to trade foreign exchange you should carefully consider your investment objectives, level of experience, and risk appetite. The possibility exists that you could sustain a loss of some or all of your initial investment and therefore you should not invest money that you cannot afford to lose. You should be aware of all the risks associated with foreign exchange trading, and seek advice from an independent financial advisor if you have any doubts. Please read full risk warning.