Kağıt 1 Dolar Tarih Oluyor
Eklenme Tarihi : 26 Mayıs 2013
Kategori : Haberler

ABD hükümeti dünyanın en meşhur parası 1 dolarlık banknotu tedavülden kaldırmak için çalışma başlattı. Amaç para basımında kullanılan kağıt ve mürekkebi ortadan kaldırıp tasarruf sağlamak. Bu arada Türkiye’de yapılan düğünlerde kağıt 1 dolarlar ortaya saçılırdı. Şayet kağıt 1 dolar tadavülden kalkarsa düğün yapacak olanlar da üzülecek.

On yıllardır metal 1 dolar yaygın şekilde tedavüle sokulmasına karşın, Amerikan halkı, metal 1 dolarları hiçbir zaman benimsemedi. Ancak, şimdi Amerikan devleti, metal 1 dolarlık parayı yaygınlaştırmak için kağıt 1 doları tamamen tedavülden kaldırma önerisini gündemine alarak tartışma başalattı. ABD bütçesinde kesinti yapılacak kalemleri ve tasarruf imkanlarını araştırmakla görevlendirilen ve ‘süper komite’ olarak adlandırılan 12 üyeli Kongre komitesinin bazı üyeleri, kağıt 1 dolarların tedavülden kaldırılmasının 30 yıllık süreçte ülkeye 5,6 milyar dolarlık gelir sağlayacağı yönündeki hesaplamaya dikkat çekiyor.

Komite ilgi gösteriyor
1 dolarlık metal paranın üretimi ABD’ye 15 cent’e mal oluyor. Kağıt paranın basımı ise 3 cent’e. Ancak, metal paranın ömrünün ortalama 30 yıl ve kağıt paranın ortalama ömrünün 3 yıl olması kısa vadede zarar gibi görünen harcamayı uzun vadede 10 katı kâra dönüştürüyor. Süper Komite, gelecek 10 yılda ABD bütçesinde 1,5 trilyon dolarlık kesintinin hangi harcama kalemlerinde yapılacağını belirlemeye çalışıyor. 5,6 milyar dolar, 1,5 trilyon dolar karşısında her ne kadar küçük bir orana denk gelse de, hiçbir işçi çıkarmayacak ve ek vergi yükü getirmeyecek bir kesinti olması nedeniyle komite tarafından ilgi görüyor.

Mürekkep ve kağıt endüstrisi tepkili
Öte yandan kağıt 1 doların varlığının tehlikeye girmesi, banknotlar için özel kağıt ve mürekkep üreten firmaları da karşı atağa geçirdi. 1 dolarlık banknotun üzerinde fotoğrafı bulunan ABD’nin kurucu başkanı George Washington’a atıfla ‘’Americans for George’’ hareketi oluşturan endüstri grubu, Kongre’de lobi yapmaya başladı. Grubun, Kongre Süper Komitesi’ndeki en büyük müttefiki ise Massachusetts Senatörü John Kerry. Massachusetts eyaleti kağıt paralar için, bileşimi özel sır olan özel kağıdı üreten Crane & Co. şirketinin bulunduğu eyalet. Hareket, 1 dolarlık banknotun para olmaktan öte milli bir sembol olduğu propagandası yapıyor.

Destek Türkiye’den
Türkiye’de yapılan düğünlerde deste deste kağıt 1 dolarlar dans edenlerin ve müzisyenlerin başından aşağı atılır. Düğünlerde ve eğlencelerde kağıt 1 dolar dağıtmak hem prestij sağlar hem de bu parayı dağıtana büyük yük getirmez. Yerler para dolar ama saydığınızda tümü 100 doları geçmez.Kağıt 1 doların tedavülden kaldırılması bu nedenle düğün sahiplerini üzecek. Özellikle yaz aylarında yapılan sünnetlerde çocuklara dağıtılan kağıt 1 dolar ortadan kalkarsa onlarca çocuğu mutlu etmek hayli zorlaşacak. Bu nedenle İzmir, Ankara ve İstanbul’da görüştüğümüz herkes kağıt 1 doların tadavülden kaldırılmasını istemiyor.

Madenciler kağıda karşı
Madenciler, metal para ile satış yapan alet üreticileri ve ABD Çelik İşçileri Sendikasının oluşturduğu ‘’Dollar Coin Alliance (Metal dolar İttifakı)’’ adlı hareket de, kağıt 1 dolarlın tedavülden tamamen kaldırılması için büyük bir kampanya yürütüyor. Bu hareketin Süper Komite’deki iki müttefiki ise Texas milletvekili Jeb Hensarling ile Arizona milletvekili David Schweikert.
Amerikalının aklı hala yeşilden yana Öte yandan kamuoyu yoklamaları, Amerikan halkının büyük bölümünün hala metal 1 dolar yerine, kağıt 1 dolardan yana olduğunu ortaya koyuyor. Kağıt dolarcı ‘’Americans for George’’ hareketinin yaptığı ankete göre, Amerikalıların yüzde 77’si kağıt 1 doların daha kullanışlı olduğu görüşünde. Aynı ankete göre, halkın yüzde 75’i metal 1 doları gereksiz buluyor.

İkisi de kalsın ‘penny’i öldürelim diyenler
Kağıt 1 dolarcılar ile metal 1 dolarcıların kızışan savaşında bir de üçüncü yolcular ortaya çıktı. Onların hedefinde ise ‘penny’ olarak adlandırılan 1 cent’lik metal para var. Bu görüştekilere göre 1 dolarlık banknot basımını durdurmaya gerek yok. ABD her yıl 7 milyar penny basarak, yılda 70 milyon dolar kaybediyor. Aynı grup, her birinin üretimi 9 cent’e mal olan 5 cent’lik ‘nickel’in de aynı şekilde günlük hayatta artık pek öneminin kalmadığını ve ‘penny’ gibi tedavülden kaldırılması gerektiği görüşünde.

All material presented herein is believed to be reliable but we cannot attest to its accuracy. Opinions expressed in these reports may change without prior notice. Alper Korkmaz and/or the staffs may or may not have investments in any funds cited above as well as economic interest. Alper Korkmaz can be reached at alper@alperkorkmaz.com

Trading foreign exchange on margin carries a high level of risk, and may not be suitable for all investors. The high degree of leverage can work against you as well as for you. Before deciding to trade foreign exchange you should carefully consider your investment objectives, level of experience, and risk appetite. The possibility exists that you could sustain a loss of some or all of your initial investment and therefore you should not invest money that you cannot afford to lose. You should be aware of all the risks associated with foreign exchange trading, and seek advice from an independent financial advisor if you have any doubts. Please read full risk warning.